Światowy rynek węgla jest gałęzią przemysłu o globalnym zasięgu, gdzie węgiel wydobywa się na skalę przemysłową w ponad 50 a wykorzystuje się w ponad 70 krajach. Duża liczba dostawców, którzy są aktywni na rynku węgla, oraz łatwość z jaką można przewozić węgiel, czy to koleją czy statkiem, gwarantują efektywny i działający na zasadach konkurencji światowy rynek węgla.

Zestawienie wydobycia oraz handlu węglem

Źródło: “Economics of International Coal Trade or The Renaissance of Steam Coal”, praca doktorska, Lars Schernikau, Technische Universität Berlin, w przygotowaniu.

Dynamikę międzynarodowego handlu węglem można przedstawić w następujący sposób: od 1999 wolumen światowego handlu węglem wzrasta o 7% rocznie, co oznacza skok z 357 (1999) ma 867 milionów ton (2006). Z tego 90% przypada na handel drogą morską zaś jedynie 10% na transport lądowy. Ponadto z powodu wysokich kosztów transportu handel drogą morską operuje tradycyjnie na dwóch rynkach: atlantyckim, z najważniejszymi importerami jak Niemcy, Hiszpania i Wielka Brytania oraz na rynku oceanu spokojnego z Australią, Chinami, Indonezją i Japonią.

Handel węglem energetycznym drog morską

Źródło: “Economics of International Coal Trade or The Renaissance of Steam Coal”, praca doktorska, Lars Schernikau, Technische Universität Berlin, w przygotowaniu

Jest kilka przyczyn tego szybkiego wzrostu wolumenu wymiany handlowej na światowym rynku węgla: (1) szybka dynamika wzrostu krajów rozwijających się, przede wszystkim Chin i Indii, (2) malejące wydobycie w Europie, (3) jakość węgla oraz (4) zapotrzebowanie konsumentów na konkretne parametry węgla. Przede wszystkim to jednak korzystna cena węgla w porównaniu do innych surowców energetycznych jest ważnym impulsem dla wykorzystania węgla.

Rynek węgla rozwija się szybko w kierunku standaryzowanego i regulowanego rynku towarowego (commodity market). Coraz większa liczba transakcji opierają się na indeksach węgla (przede wszystkim API2 oraz API4). Handel derywatami osiągnie w 2008 dziesięciokrotną wartość fizycznej wymiany handlowej w Europie.

Kształtowanie się cen na rynku węgla

Historyczne dane dotyczace rozwoju rynku węgla pokazują, że ceny węgla kształtują się bardziej stabilnie oraz bardziej korzystnie niż ceny gazu ziemnego czy ropy naftowej. Również rozpowszechnienie indeksów węgla oraz rozwój handlu derywatami nie wniosą tutaj istotnych zmian. Po ostatnich zwyżkach i skokach cenowych latem 2008 ceny ustabilizowały się i rynek osiągnął swoją równowagę. Prognozy wskazują na to, że węgiel jeszcze przez dekady pozostanie najbardziej cenowo atrakcyjnym paliwem.

Niskie koszty wytwarzania energii elektrycznej jest czynnikiem ogromnej wagi dla efektywnego funkcjonowania przemysłu oraz dla konkurencyjności całej gospodarki. Zbyt gwałtowne przejście do wykorzystania droższych paliw może spowodować znaczące obciążenie dla przemysłu a w ostatecznym rozrachunku doprowadzić do przeniesienia produkcji do innych krajów oraz do likwidacji miejsca pracy.

Z tego też powodu węgiel ma tak istotne znaczenie. Dopiero efektywne funkcjonowanie globalnego rynku węgla oraz jego dostępność umożliwiają utworzenie zrównoważonego i długofalowego balansu energetycznego

Rozwoj cen na rynku węgla, , API 2 oraz API4 w USD